Aardlekschakelaar vervangen: wanneer is een aardlek defect?

Wat doet een aardlekschakelaar?

Een aardlekschakelaar vergelijkt de stroom die naar de aangesloten installatie gaat met de stroom die terugkomt. Ontstaat een voldoende groot verschil, dan schakelt de beveiliging uit. Zo’n verschil kan ontstaan wanneer stroom via een ongewenste weg wegvloeit, bijvoorbeeld door een isolatiefout.

De aardlekschakelaar helpt daarmee beschermen tegen de gevolgen van lekstroom. Fabrikant Hager noemt onder meer waterschade en defecte apparaten als situaties waarin deze beveiliging kan aanspreken.

In het dagelijks taalgebruik zeggen mensen vaak ‘de aardlek’ wanneer ze de aardlekschakelaar bedoelen. Een aardlek is eigenlijk de fout waarop de schakelaar reageert.

Wanneer kan een aardlekschakelaar defect zijn?

De volgende signalen zijn aanleiding om de aardlekschakelaar te laten controleren.

De testknop laat de schakelaar niet uitschakelen

Wanneer de aardlekschakelaar is ingeschakeld en de benodigde voeding aanwezig is, hoort deze volgens de gebruiksaanwijzing op de testknop te reageren.

Gebeurt dat niet? Laat dit dan snel onderzoeken. Een defect is mogelijk, maar ook een probleem met de voeding of aansluiting kan invloed hebben op de test.

Ga niet uit van een werkende beveiliging als de testknop geen reactie geeft.

De bediening is beschadigd of werkt niet betrouwbaar

Een gebroken hendel, vastlopend mechanisme of andere zichtbare beschadiging vraagt om controle. Forceer de schakelaar niet en probeer deze niet vast te zetten.

Dat de hendel niet ingeschakeld blijft, bewijst op zichzelf overigens geen defect. Er kan ook nog een fout in de aangesloten installatie aanwezig zijn.

Er zijn smeltplekken, verkleuringen of brandlucht

Deze verschijnselen kunnen wijzen op oververhitting van een onderdeel of aansluiting. Alleen de aardlekschakelaar vervangen is dan mogelijk onvoldoende: ook de oorzaak en omliggende bedrading moeten worden onderzocht.

Raak beschadigde onderdelen niet aan en open de groepenkast niet. Bij rook, brand of direct gevaar: houd afstand, breng uzelf in veiligheid en bel 112.

De aardlekschakelaar voldoet niet bij een professionele meting

Een elektricien kan met geschikte meetapparatuur het uitschakelgedrag onderzoeken. Blijkt de schakelaar bij de juiste testomstandigheden niet aan de toepasselijke eisen te voldoen, dan moet het gebrek worden verholpen. Bij een intern defect betekent dat doorgaans vervanging.

Aardlekschakelaar valt steeds uit: defect of een storing?

Herhaaldelijk uitschakelen kan verschillende oorzaken hebben:

• Vocht in een buitenstopcontact, lasdoos of tuinverlichting.

• Een defect apparaat, bijvoorbeeld met een beschadigd verwarmingselement.

• Beschadigde isolatie van kabels of bedrading.

• Een onjuiste verbinding in de installatie.

• De optelsom van lekstromen van meerdere apparaten.

• Een defect in de aardlekschakelaar zelf.

De oorzaak bepaalt de oplossing. Zit het probleem in een vochtige lasdoos, dan blijft dat probleem bestaan nadat een nieuwe aardlekschakelaar is geplaatst.

Daarom begint een goede aanpak met onderzoek en metingen.

Alle stekkers zijn eruit, maar de aardlek blijft uitvallen

Ook dan is niet direct bewezen dat de aardlekschakelaar kapot is.

Er kan nog vast aangesloten apparatuur aanwezig zijn, zoals buitenverlichting, een kooktoestel of ventilatie. Daarnaast kan het probleem in de vaste bedrading zitten.

Zelfs wanneer de groepsschakelaars uitstaan, is zonder kennis van de installatie niet altijd zeker dat alle mogelijke foutpaden zijn onderbroken. De manier waarop onderdelen schakelen en aangesloten zijn, speelt daarbij een rol.

Laat de installatie daarom onderzoeken als de oorzaak niet duidelijk is. Blijf de aardlekschakelaar niet telkens opnieuw inschakelen.

Hoe onderzoekt een elektricien of vervanging nodig is?

1. De klachten en omstandigheden bespreken

Wanneer valt de aardlekschakelaar uit? Gebeurt dit tijdens regen, bij een bepaald apparaat of sinds werkzaamheden aan de woning?

Deze informatie helpt om gericht te zoeken.

2. De groepenkast en aansluitingen beoordelen

De elektricien controleert onder andere het type beveiliging, de zichtbare staat en relevante aansluitingen. Bij oververhitting wordt ook onderzocht waardoor die is ontstaan.

3. De aardlekschakelaar meten

Met een geschikte installatietester kan het uitschakelgedrag worden beoordeeld. De testmethode moet passen bij het type aardlekschakelaar.

De testknop is een nuttige gebruikerscontrole, maar geeft geen meetrapport van de uitschakeltijd of aanspreekstroom.

4. De aangesloten installatie onderzoeken

Waar nodig worden groepen, apparaten en kabeldelen afzonderlijk onderzocht. Een isolatieweerstandmeting of lekstroommeting kan helpen om de oorzaak te vinden.

5. Herstellen en opnieuw controleren

Is de aardlekschakelaar defect? Dan wordt een passend exemplaar geplaatst. Zit de oorzaak elders, dan wordt besproken welk herstel nodig is.

Na de werkzaamheden volgen passende controles van het aangepaste deel van de installatie.

Hoe test u zelf de aardlekschakelaar?

Gebruik alleen de testknop aan de buitenkant van een intacte, droge en normaal bereikbare groepenkast. Volg daarbij de instructies van de fabrikant.

Houd er rekening mee dat de aangesloten groepen tijdens de test zonder stroom komen te zitten. Schakel gevoelige apparatuur vooraf op de gebruikelijke manier uit en kies een geschikt moment.

Bij een correct gevoede en ingeschakelde aardlekschakelaar hoort bediening van de testknop de schakelaar te laten uitschakelen. Enexis beschrijft deze knop als de gebruikerscontrole van de aardlekschakelaar.

Werkt de test niet, of lukt inschakelen daarna niet? Laat dit onderzoeken. Open geen afdekkappen en probeer geen interne onderdelen te repareren.

Hoe vaak moet u de testknop gebruiken?

Volg het testinterval op de schakelaar of in de handleiding van de fabrikant. Dat interval kan per product verschillen. Hager noemt bijvoorbeeld in een consumentenhandleiding een maandelijkse test.

Een geslaagde testknopcontrole betekent niet dat de hele elektrische installatie is goedgekeurd. De aarding, bedrading en overige beveiligingen worden hiermee niet volledig onderzocht.

Moet een oude aardlekschakelaar altijd worden vervangen?

Leeftijd alleen is onvoldoende om vast te stellen dat een aardlekschakelaar defect is. De toestand, meetresultaten en geschiktheid voor de aangesloten installatie zijn belangrijk.

Bij een oudere groepenkast is het verstandig ook naar de rest van de installatie te kijken. Past het aanwezige type aardlekbeveiliging nog bij de apparatuur? Zijn er beschadigde aansluitingen of eerdere onjuiste aanpassingen?

Vervanging kan dus nodig zijn vanwege een defect, maar ook omdat de bestaande beveiliging niet geschikt is voor een gewijzigde installatie.

Welke aardlekschakelaar heeft u nodig?

Een vervanger moet passen bij de installatie. Alleen hetzelfde merk kiezen of naar het getal op de voorkant kijken is niet voldoende.

De elektricien beoordeelt onder andere:

• Het aantal polen en de aansluiting.

• De nominale stroom, bijvoorbeeld 40 A of 63 A.

• De aanspreekgevoeligheid, bijvoorbeeld 30 mA.

• Het type aardlekbeveiliging dat bij de apparatuur past.

• De beveiliging tegen overbelasting van de aardlekschakelaar.

• De aansluiting op bedrading en eventuele kamrails.

Een hogere ampèrewaarde lost lekstroom niet op. Ook mag een minder gevoelige aardlekschakelaar niet zomaar worden geplaatst om ongewenst uitschakelen te voorkomen. De oorzaak moet worden verholpen en de vereiste bescherming moet behouden blijven.

Wat is het verschil tussen een aardlekschakelaar en aardlekautomaat?

Een gewone aardlekschakelaar beveiligt tegen lekstroom. Voor bescherming tegen overbelasting en kortsluiting zijn daarnaast passende zekeringen of installatieautomaten nodig.

Een aardlekautomaat combineert aardlekbeveiliging met beveiliging tegen overbelasting en kortsluiting. Hager beschrijft deze combinatie ook in zijn consumentenhandleiding.

Bij een aanpassing van de groepenkast kan worden bekeken welke indeling het beste past. Afzonderlijke aardlekautomaten kunnen helpen om de gevolgen van een storing tot de betreffende groep te beperken.

Wat kost een aardlekschakelaar vervangen?

De prijs hangt af van meer dan het onderdeel alleen. Denk aan:

• Het type en de uitvoering van de aardlekschakelaar.

• De tijd voor onderzoek naar de oorzaak.

• Eventueel herstel van bedrading of aansluitingen.

• Het aantal onderdelen dat vervangen moet worden.

• Controle en metingen na vervanging.

• Voorrijkosten en eventuele avond- of weekendtoeslagen.

Vraag vooraf wat in de prijs is inbegrepen en of het bedrag inclusief btw is. Een eenvoudige vervanging verschilt van een storing waarbij eerst meerdere groepen moeten worden onderzocht.

Wilt u uw situatie bespreken? Bel Inter-Elektro op 06 19297401. Vertel welke klachten u merkt en of de testknop nog werkt.

Veelgestelde vragen over een defecte aardlekschakelaar

Kan een aardlekschakelaar defect raken zonder uit te vallen?

Ja. Een gebrek kan betekenen dat de beveiliging juist niet meer naar behoren uitschakelt. Daarom zijn de voorgeschreven testknopcontrole en onderzoek bij twijfel belangrijk.

Is een aardlekschakelaar defect als hij bij regen uitvalt?

Niet automatisch. Vocht in buitenverlichting, stopcontacten of kabelverbindingen kan lekstroom veroorzaken. De schakelaar kan dan juist terecht uitschakelen.

Mag ik een aardlekschakelaar overbruggen om tijdelijk stroom te krijgen?

Nee. Daarmee schakelt u een veiligheidsvoorziening uit. Laat de oorzaak onderzoeken en het defecte deel zo nodig door een elektricien buiten gebruik stellen.

Moet bij vervanging de hele groepenkast worden vernieuwd?

Niet altijd. Een afzonderlijke vervanging kan voldoende zijn wanneer de rest van de kast geschikt en in goede staat is. Bij uitgebreidere schade of een ongeschikte indeling kan meer werk nodig zijn.

Kan ik de aardlekschakelaar zelf vervangen?

Laat dit uitvoeren door een vakbekwame elektricien. Naast veilig spanningsloos werken zijn de juiste componentkeuze, correcte aansluitingen en controlemetingen nodig. Achter de afdekking kunnen delen onder spanning blijven staan.

Aardlekschakelaar laten controleren of vervangen?

Werkt de testknop niet, blijft de aardlekschakelaar uitvallen of vermoedt u schade in uw groepenkast? Inter-Elektro onderzoekt of de oorzaak in de beveiliging, een apparaat of de elektrische installatie zit.

Wij helpen klanten in Noord-Brabant, Limburg, Gelderland en Utrecht.

Bel 06 19297401 voor controle, vervanging of hulp bij een elektrische storing.

Bij een actuele stroomstoring kunt u terecht bij onze 24/7 storingsdienst. Wilt u een controle inplannen? Geef uw woonplaats en de klachten door, zodat we de aanpak en beschikbaarheid kunnen bespreken.