Groepenkast voorbereiden op thuisbatterij

Waarom moet de groepenkast worden gecontroleerd?

Een thuisbatterij kan elektriciteit opnemen én leveren. Daardoor verandert de manier waarop stroom door uw installatie loopt.

Zonder batterij komt de stroom bijvoorbeeld vanuit het elektriciteitsnet en eventueel uw zonnepanelen. Met een batterij komt daar een extra energiebron bij. Afhankelijk van de situatie kunnen meerdere bronnen gelijktijdig stroom leveren.

Dat kan gevolgen hebben voor de belasting van bedrading, verdeelrails en beveiligingen. Eaton benadrukt daarom dat bij energieopslag niet alleen naar een extra groep moet worden gekeken, maar naar de verschillende energiestromen in de groepenkast.

Een vrije moduleplaats betekent dus niet automatisch dat de kast technisch geschikt is voor een thuisbatterij.

Wat wordt gecontroleerd voordat een thuisbatterij wordt aangesloten?

Bij de voorbereiding kijkt een elektricien onder andere naar:

• Uw netaansluiting: 1-fase of 3-fase en de aansluitwaarde.

• Het maximale laad- en ontlaadvermogen van het batterijsysteem.

• De aansluitwijze van de batterij en omvormer.

• De ruimte en staat van de groepenkast.

• De belastbaarheid van interne bedrading, rails en componenten.

• De benodigde overstroom- en eventuele aardlekbeveiliging.

• De kabelroute naar de plaats van de batterij.

• De combinatie met zonnepanelen en andere grote verbruikers.

• De benodigde meting en communicatie voor de aansturing.

• Eventuele wensen voor noodstroom.

Zo wordt duidelijk welke voorbereiding daadwerkelijk nodig is.

Heeft een thuisbatterij een aparte groep nodig?

Bij een vast aangesloten batterijsysteem met een eigen netgekoppelde omvormer wordt de aansluiting doorgaans uitgevoerd via een eigen eindgroep met passende overstroombeveiliging. Eaton beschrijft deze aanpak voor energieopslagsystemen.

De precieze uitvoering hangt af van het systeem. Een batterij die aan de gelijkspanningszijde van een bestaande hybride omvormer wordt aangesloten, vraagt om een andere beoordeling dan een batterij met een afzonderlijke omvormer.

Ook bij een batterij met stekker mag u niet zomaar aannemen dat ieder bestaand stopcontact en iedere groep geschikt is. Volg de installatievoorschriften en laat beoordelen welke andere verbruikers en energiebronnen op dezelfde groep zitten.

Laat de aansluiting bepalen op basis van het exacte model, niet alleen op basis van de term ‘thuisbatterij’.

Is een 1-fase of 3-fase aansluiting nodig?

Er bestaan zowel 1-fase als 3-fase batterijsystemen. Een thuisbatterij vereist dus niet automatisch een verzwaring naar 3-fase.

Thuisbatterij op 1-fase

Een 1-fase systeem neemt stroom op en levert stroom via één fase. Het vermogen moet passen bij de beschikbare capaciteit op die fase.

Ook bij een woning met een 3-fase aansluiting kan soms een 1-fase batterij worden toegepast. De verdeling en regeling moeten daar wel geschikt voor zijn.

Thuisbatterij op 3-fase

Een 3-fase batterijomvormer vereist een passende 3-fase voeding. Hoe het systeem vermogen verdeelt over de fasen, verschilt per uitvoering.

Ga er niet van uit dat ieder 3-fase systeem iedere onbalans tussen de fasen automatisch kan oplossen. De mogelijkheden van de omvormer en regeling zijn bepalend.

Is 3×25A voldoende?

Dat kan, maar moet worden beoordeeld op basis van het laadvermogen en uw overige verbruik. Een batterij die oplaadt terwijl u kookt en de auto laadt, vraagt extra capaciteit.

Een geschikte energieregeling kan het batterijvermogen aanpassen aan de beschikbare ruimte. De regeling moet daarbij rekening houden met de belasting per fase.

Waarom zijn kW en kWh belangrijk?

Bij thuisbatterijen worden opslagcapaciteit en vermogen vaak door elkaar gehaald.

EenheidBetekenisWaarom relevant?kWhHoeveel energie de batterij kan opslaanBepaalt mede hoeveel energie u later kunt gebruikenkWHoe snel de batterij kan laden of ontladenBepaalt mede de benodigde aansluiting en beveiliging

Een batterij van 10 kWh vraagt dus niet automatisch een aansluiting van 10 kW. Twee batterijen met dezelfde opslagcapaciteit kunnen verschillende laad- en ontlaadvermogens hebben.

Voor de voorbereiding van de groepenkast zijn vooral de elektrische aansluitgegevens en maximale stromen van belang.

Welke aardlekbeveiliging is nodig voor een thuisbatterij?

Dat verschilt per batterijomvormer en installatie.

Er kan aanvullende aardlekbeveiliging nodig zijn. Welk type geschikt is, hangt onder andere af van de mogelijke foutstromen, eventuele ingebouwde detectie en de installatievoorschriften van de fabrikant.

Daarom is niet voor iedere thuisbatterij standaard hetzelfde type aardlekautomaat geschikt. Ook de stroomwaarde en uitschakelkarakteristiek moeten passen bij het systeem en de kabel.

Koop niet vooraf op goed geluk een B16-, C16- of andere beveiliging. Laat eerst vaststellen welke uitvoering nodig is.

Moeten bedrading en verdeelrails worden aangepast?

Soms wel. Door de combinatie van netvoeding, zonnepanelen en een thuisbatterij kunnen bepaalde delen van de groepenkast meer stroom verwerken dan u op basis van alleen de hoofdzekering zou verwachten.

Een hoofdzekering van 25 ampère betekent dus niet automatisch dat ieder onderdeel achter die zekering maximaal 25 ampère kan voeren wanneer er aanvullende energiebronnen zijn aangesloten.

De elektricien beoordeelt welke energiestromen gelijktijdig kunnen optreden en welke onderdelen daardoor worden belast. Mogelijke maatregelen zijn een andere indeling, aangepaste componenten of aanvullende beveiliging. Eaton wijst ook bij zonnepanelen op deze extra belasting door aanvullende voeding.

Welke kabel moet er naar de thuisbatterij?

Er bestaat geen universele kabel die voor iedere thuisbatterij geschikt is.

De keuze hangt onder andere af van:

• Het maximale laad- en ontlaadvermogen.

• De 1-fase of 3-fase uitvoering.

• De afstand tussen groepenkast en batterij.

• De aanlegwijze en omgevingstemperatuur.

• De gekozen beveiliging.

• De toegestane spanningsval en andere ontwerpeisen.

Naast een voedingskabel kunnen ook communicatiekabels nodig zijn. Denk aan verbindingen voor een energiemeter, meetklemmen of een netwerkverbinding.

Laat daarom vóór het aanleggen van leidingen bepalen welke kabels het systeem nodig heeft.

Heeft een thuisbatterij een P1-aansluiting of energiemeter nodig?

Veel systemen gebruiken meetgegevens om laden en ontladen aan te sturen. Hoe die informatie wordt verzameld, verschilt per merk en model.

Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld:

• Een ondersteunde aansluiting op de P1-poort van de slimme meter.

• Een afzonderlijke energiemeter.

• Meetklemmen rond de relevante geleiders.

• Een communicatieverbinding met een energiemanagementsysteem.

Niet iedere thuisbatterij werkt met alleen een P1-kabel. De plaatsing, meetsnelheid en communicatie moeten passen bij de functies die u wilt gebruiken.

Wilt u ook een laadpaal of warmtepomp laten samenwerken met de batterij? Dan moet vooraf worden gecontroleerd of de systemen compatibel zijn en hoe zij het vermogen regelen.

Kan de thuisbatterij stroom leveren tijdens een stroomstoring?

Niet automatisch. Een gewone netgekoppelde installatie schakelt bij netuitval uit om ongewenste voeding van het openbare net te voorkomen.

Voor noodstroom is een systeem nodig dat deze functie ondersteunt, met een passende en veilige scheiding van het elektriciteitsnet. Soms worden alleen geselecteerde groepen gevoed. Andere systemen kunnen onder voorwaarden een groter deel van de woning ondersteunen.

Daarbij moeten onder andere het beschikbare noodstroomvermogen, de omschakeling, aarding en beveiligingen worden beoordeeld.

Wilt u noodstroom? Geef dat aan vóór het ontwerp van de groepenkast. Alleen een extra batterijgroep plaatsen maakt uw woning niet geschikt voor noodstroom.

Kan ik de groepenkast alvast voorbereiden zonder batterij te kiezen?

Ja, maar maak onderscheid tussen algemene voorbereiding en de definitieve aansluiting.

U kunt bijvoorbeeld alvast:

• Ruimte reserveren in of naast de groepenkast.

• Een geschikte leidingroute voorbereiden.

• De bestaande kast en aansluitwaarde laten beoordelen.

• Rekening houden met toekomstige meet- en communicatieapparatuur.

• Uw wensen voor noodstroom meenemen in het ontwerp.

De definitieve kabelkeuze en beveiliging zijn pas goed te bepalen wanneer het systeem en vermogen bekend zijn.

Vraag daarom bij een offerte wat ‘voorbereid op een thuisbatterij’ precies inhoudt. Alleen een lege plek of losse automaat is geen volledige voorbereiding.

Moet de thuisbatterij zelf in de meterkast staan?

De groepenkast voorbereiden betekent niet dat de batterij in de meterkast moet worden geplaatst.

De batterij krijgt een geschikte locatie volgens de voorschriften van de fabrikant. Daarbij spelen onder andere temperatuur, bereikbaarheid, ondergrond, ventilatie en vluchtwegen een rol.

De Brandweer adviseert een werkende rookmelder in de ruimte waar de thuisbatterij is geplaatst. Laat de plaatsingsvoorwaarden al tijdens de voorbereiding beoordelen.

Wat kost de groepenkast voorbereiden op een thuisbatterij?

De kosten hangen af van de bestaande installatie en wat u precies wilt laten voorbereiden.

Een uitbreiding in een geschikte kast is een andere klus dan het plaatsen van een bijzetkast, het aanpassen van interne bedrading en het aanleggen van een lange kabelroute.

Een duidelijke offerte vermeldt bijvoorbeeld:

• Aanpassing of uitbreiding van de groepenkast.

• De opgenomen beveiligingen.

• Kabellengte en aanlegroute.

• Meet- en communicatievoorzieningen.

• Eventuele voorzieningen voor noodstroom.

• Controle en metingen.

• Welke werkzaamheden bij de latere batterijplaatsing nog nodig zijn.

Laat ook vastleggen of de prijs alleen voor de voorbereiding geldt of tevens voor het aansluiten en in bedrijf stellen van de batterij.

Wilt u een offerte voor uw situatie? Bel Inter-Elektro op 06 19297401.

Veelgestelde vragen over een thuisbatterij en de groepenkast

Moet mijn hele groepenkast worden vervangen?

Niet altijd. Soms kan de bestaande kast worden uitgebreid. De technische staat, beschikbare ruimte en belastbaarheid bepalen of dat verantwoord is.

Kan een thuisbatterij naast mijn bestaande zonnepanelen werken?

Dat is vaak mogelijk, maar de aansluitwijze verschilt per systeem. Een afzonderlijke batterijomvormer en een batterij op een hybride zonnepanelenomvormer vragen om een andere voorbereiding.

Moet ik een thuisbatterij registreren?

Enexis verwijst eigenaren voor registratie van hun thuisbatterij naar Energieleveren.nl. Controleer bij installatie welke registratie voor uw systeem nodig is en wie deze verzorgt.

Kan ik dezelfde voorbereiding gebruiken voor iedere batterij?

Nee. Vermogen, aantal fasen, beveiliging, communicatie en noodstroommogelijkheden verschillen. Algemene ruimte en leidingroutes kunnen bruikbaar zijn, maar de definitieve aansluiting blijft systeemafhankelijk.

Is overspanningsbeveiliging ook een aandachtspunt?

Ja. Bij de uitbreiding wordt beoordeeld welke bescherming nodig of passend is voor de complete installatie en aangesloten apparatuur. Een batterij plaatsen is een logisch moment om dit mee te nemen.

Groepenkast laten voorbereiden door Inter-Elektro

Wilt u binnenkort een thuisbatterij plaatsen of uw groepenkast alvast aanpassen voor toekomstige energieopslag? Inter-Elektro beoordeelt uw huidige installatie en bespreekt welke voorbereiding past bij uw plannen.

Wij helpen klanten in Noord-Brabant, Limburg, Gelderland en Utrecht.

Bel 06 19297401 voor advies of een offerte.

Geef bij uw aanvraag indien mogelijk door:

• Het merk en type thuisbatterij en omvormer.

• Het maximale laad- en ontlaadvermogen.

• Uw huidige netaansluiting.

• Of u zonnepanelen, een laadpaal of warmtepomp heeft.

• De gewenste plaats van de batterij.

• Of u noodstroom wilt kunnen gebruiken.

Foto’s van de gesloten groepenkast helpen bij een eerste beoordeling. Verwijder daarvoor geen afdekkappen.