Waterlekkage in huis: oorzaken, gevolgen en wat u direct moet doen

Wat is waterlekkage precies?

Van waterlekkage spreken we zodra water op een plek komt waar het niet hoort te zijn. Dat kan heel opvallend zijn – een straaltje uit het plafond – maar ook heel stiekem gaan: vocht in een muur, onder de vloer of achter de tegels.

Een lekkage kan dagen, weken of zelfs maanden doorgaan voordat u het aan de buitenkant ziet. Tegen de tijd dat er een bruine vlek verschijnt of het stucwerk loskomt, heeft het water vaak al een flinke weg afgelegd.

Veelvoorkomende oorzaken van waterlekkage

Er zijn een aantal oorzaken die we bij waterlekkage keer op keer tegenkomen:

1. Daklekkage
   Dakpannen die verschoven zijn, verouderde dakbedekking of lekkende naden rond schoorstenen en dakkapellen. Bij regen zakt het water langzaam door en komt uiteindelijk uit in het plafond of langs de muur.

2. Lekkende dakgoot of afvoer
   Een verstopte of beschadigde dakgoot kan water over de rand laten lopen. Dat loopt dan langs de gevel naar beneden en kan via kieren en naden uw woning binnenkomen.

3. Lekkage in de badkamer
   Slechte kitranden, beschadigde voegen of een fout in de afvoer onder de douche of het bad. Het water zoekt dan een weg onder de vloer of langs leidingen en duikt vaak pas een verdieping lager op in het plafond.

4. Gesprongen of lekkende waterleiding
   Een leiding kan scheuren door ouderdom, vorst, trillingen of een fout bij boren. Het water komt dan in de muur, vloer of kruipruimte terecht.

5. Lekkende wasmachine, vaatwasser of boiler
   Een kapotte slang, lekke aansluiting of overlopende machine kan in korte tijd veel water geven, precies op plekken waar vaak ook stekkerdozen en stopcontacten zitten.

6. Condens en langdurig vocht
   Soms is het geen directe “straal” water, maar jarenlang te veel condens of slechte ventilatie in combinatie met koude muren. Ook dat kan vochtplekken, schimmel en loslatend stucwerk veroorzaken.

Gevolgen van waterlekkage: meer dan alleen een vlek

Een natte plek op het plafond is vervelend, maar de échte schade zit vaak daarachter. Mogelijke gevolgen:

• Schimmelvorming
  Vochtige muren en plafonds zijn een ideale voedingsbodem voor schimmel. Dat is niet alleen lelijk, maar ook slecht voor de luchtkwaliteit in huis.

• Houtrot
  Bij houten balken, kozijnen of vloeren kan langdurig vocht houtrot veroorzaken. Dat kan uiteindelijk de constructie aantasten.

• Loslatend stucwerk en verf
  Stucwerk kan bol gaan staan, afbladderen of scheuren. Verf kan verkleuren of in schilfers loslaten.

• Schade aan meubels en vloer
  Water kan via muren en plafonds op meubels, laminaat of tapijt terechtkomen en daar blijvende vlekken en schade veroorzaken.

• Gevaar voor de elektrische installatie
  Komt water in de buurt van stopcontacten, schakelaars, lampen, lasdozen of zelfs de meterkast, dan wordt het echt risicovol. Water en elektra gaan niet samen: er kan kortsluiting en lekstroom ontstaan met kans op schokken en brand. In veel gevallen schakelt de aardlekschakelaar dan uit – dat is een belangrijk waarschuwingssignaal.

Waterlekkage en elektra: een gevaarlijke combinatie

Water geleidt stroom. Zodra water in contact komt met elektrische onderdelen, gaat de stroom “op zoek” naar een andere weg naar aarde. Dat kan via een natte muur, een metalen leiding of in het slechtste geval via een persoon zijn.

Daarom zien we bij waterlekkage vaak:

• uitvallende groepen in de meterkast

• een aardlekschakelaar die herhaaldelijk uitschakelt

• knipperende lampen of apparaten die vreemd reageren

Dit is géén situatie om mee te blijven doorlopen. De beveiliging slaat niet voor niets uit. Het is een signaal dat er iets mis is en dat het onveilig kan zijn om de installatie zomaar weer onder spanning te zetten.

Wat u direct zelf kunt doen bij waterlekkage

Zolang er geen direct gevaar is, kunt u met een paar acties de schade beperken:

1. Blijf rustig, maar handel wél
   Paniek helpt niet, maar niets doen ook niet. Probeer zoveel mogelijk overzicht te krijgen waar het water vandaan lijkt te komen.

2. Sluit indien nodig het water af
   Ziet u dat de lekkage duidelijk uit een leiding of apparaat komt (bijvoorbeeld een gesprongen leiding of lekkende wasmachine)? Draai dan de hoofdkraan dicht of in ieder geval de kraan naar het apparaat.

3. Bescherm uw spullen
   Zet meubels, apparatuur en andere kostbare spullen weg uit de natte zone. Gebruik emmers en handdoeken om druppels op te vangen en verdere verspreiding tegen te gaan.

4. Let goed op elektra
   Staat er water in de buurt van stopcontacten, stekkerdozen of kabels? Trek dan niet zomaar stekkers uit het stopcontact als het daar nat is. Twijfelt u? Laat het dan zitten en schakel liever de stroom uit in de meterkast.

5. Schakel de stroom uit als u het niet vertrouwt
   Heeft u het gevoel dat water in de buurt van de meterkast, stopcontacten of verlichting komt? Schakel dan de groep(en) of – als het ernstiger lijkt – de hoofdschakelaar uit, mits u veilig bij de meterkast kunt komen zonder door water te lopen.

6. Maak foto’s en aantekeningen
   Voor verzekering, schadeafhandeling én voor de monteur is het handig als u foto’s maakt en noteert wanneer u de lekkage voor het eerst heeft ontdekt.

Wat u beter niet kunt doen bij waterlekkage

Bij waterlekkage is de verleiding groot om “even snel” iets te proberen. Toch zijn er een paar dingen die u beter kunt laten:

• Zelf natte stopcontacten, lampen of lasdozen openmaken

• Met een schroevendraaier of boor door een bolstaand, nat plafond prikken zonder na te denken waar kabels lopen

• Nat geworden elektra drogen met een föhn op korte afstand

• De aardlekschakelaar of zekeringen overbruggen om “toch weer stroom te hebben”

Met name dat laatste is gevaarlijk: u schakelt dan uw belangrijkste beveiliging uit en neemt risico op schokgevaar en brand.

Hoe een professional helpt bij waterlekkage

Een vakman kijkt breder dan alleen de natte plek. In grote lijnen wordt er zo gewerkt:

1. Oorzaak opsporen
   Met ervaring, en indien nodig speciale apparatuur, wordt gezocht naar de bron van de lekkage: dak, leiding, badkamer, afvoer, apparaat, etc.

2. Schade in kaart brengen
   Er wordt gekeken waar het water allemaal is geweest: plafonds, muren, vloeren, isolatie, houten balken en – heel belangrijk – bij de elektra.

3. Veiligstellen van de elektrische installatie
   De elektrische installatie wordt gecontroleerd. Natte of aangetaste onderdelen (stopcontacten, lasdozen, kabels, groepenkast) worden zo nodig spanningsloos gemaakt, vervangen en opnieuw veilig aangesloten.

4. Herstel en preventie
   Na het dichten van de lekkage en het herstellen van de schade wordt gekeken hoe herhaling kan worden voorkomen, bijvoorbeeld door beter kitwerk, aangepaste dakbedekking, waterdichte materialen of een andere plaatsing van elektra.

Tips om waterlekkage in de toekomst te voorkomen

U kunt lekkage nooit voor 100% uitsluiten, maar met een paar voorzorgsmaatregelen verkleint u de kans aanzienlijk:

• Laat dak, dakgoten en afvoeren regelmatig controleren en schoonmaken

• Zorg voor goede ventilatie in badkamer en keuken tegen langdurig vocht

• Vervang slechte of beschadigde kitranden en voegen op tijd

• Plaats geen losse stekkerdozen op de vloer in ruimtes waar water kan komen

• Wees voorzichtig met boren in muren en vloeren waar leidingen kunnen lopen

• Laat bij een eerdere flinke lekkage ook de elektra controleren, zelfs als alles weer droog lijkt

Waterlekkage en twijfels? Liever één keer te veel gebeld dan één keer te weinig

Waterlekkage is nooit prettig, maar zeker in combinatie met elektra moet u extra alert zijn. Ziet u vochtplekken, ruikt u een muffe geur, valt de stroom regelmatig uit of heeft u het gevoel dat er méér speelt dan alleen een “klein lekje”?

Dan is het verstandig om een professional in te schakelen die zowel naar de lekkage als naar de elektrische installatie kijkt. Zo worden de oorzaak, de schade én de veiligheid tegelijk aangepakt, en kunt u weer met een gerust gevoel wonen of werken.